
گریس پایه مس نوعی روانکننده حاوی ذرات مس است که برای جلوگیری از خوردگی و داغ شدن اتصالات فلزی تحت فشار بالا استفاده میشود. همچنین در روانکاری سطوح کشویی و جلوگیری از ساییدگی نیز موثر است. گریس پایه مس معمولاً در کاربردهای خودرویی و صنعتی مانند پیچهای ترمز، رزوههای شمع و پیچهای منیفولد اگزوز استفاده میشود. با این مقدمه قصد داریم به طور کامل مروری بر تعریف گریس پایه مس، کاربردها، مزایا و معایب آن بپردازیم.
گریس پایه مس چیست؟
اجازه دهید ابتدا با تعریف ساختار گریس پایه مس شروع کنیم. گریس پایه مس یک ترکیب آنتی-سیز است که از ترکیب ذرات ریز مس و بازدارندههای خوردگی و اکسیداسیون درجه بالا تولید میشود. روان کننده آنتی-سیز به ترکیباتی اشاره دارد که روی قطعات فلزی که در دماهای بالا یا تحت فشار زیاد مستعد زنگزدگی، خوردگی و گرفتگی هستند استفاده میشود. این محصولات به محافظت از سطوح فلزی در برابر آسیب کمک کرده و جداسازی و نگهداری آنها را آسانتر میکند. به عبارتی این محصولات مونتاژ و جداسازی قطعاتی مانند یاتاقانها و سایر اتصالات را تسهیل میکنند.
میتوان عبارت آنتی-سیز را به عنوان ضد گیر هم ترجمه کرد. به عبارتی میتوان گفت هنگامی که اتصالات فلزی تحت فشار زیاد قرار میگیرند، ممکن است به دلیل اصطکاک و سایش گیر کنند. گریس مس با کاهش اصطکاک و سایش روی سطوح فلزی به جلوگیری از این گیر کمک کرده و به آنها اجازه حرکت آزادانهتر میدهد. به همین دلیل میگویند گریس مس دارای خاصیت آنتی-سیز است. برخی از مزایای استفاده از روانکنندههای آنتی-سیز عبارت است از:
از چسبیدن قطعات فلزی به هم و سخت یا غیرممکن شدن جداسازی آنها جلوگیری میکنند.
اصطکاک و سایش بین سطوح فلزی را کاهش و طول عمر و عملکرد آنها را افزایش میدهند.
در برابر آب، نمک، مواد شیمیایی و اسیدهایی که میتوانند باعث خوردگی و زنگزدگی شوند، مقاومت میکنند.
ماده اصلی این گریس یک روغن پایه است که برای تولید آن از روغنهای درجه غذایی یا همان فود گرید، معدنی یا سنتتیک استفاده میشود. سپس با استفاده از ضخیمکنندهها خمیر غلیظ نهایی به دست میآید. در فرآیند تولید این روانکنندهها ممکن است از افزودنیهایی استفاده شود که منجر به تقویت موارد زیر شود:
افزایش چسبندگی
افزایش دوام
ضد خوردگی
توجه: در این مورد خود مس به نوعی یک افزودنی محسوب میشود.
برخی گریسها ممکن است حاوی خاک رس به عنوان غلیظکننده باشند که به حفظ قوام گریس در دماهای بالا کمک قابل توجهی میکند. این فرمولاسیون خاصیت چسبندگی به گریس میدهد که سبب میشود روانکننده روی سطحی که اعمال شده بچسبد و مدت بیشتری در جای خود باقی بماند. برخی از این گریسها ممکن است حاوی پودر گرافیت نیز باشند که خاصیت روانکنندگی و ضد چسبندگی بیشتری را ارائه میدهد. بنابراین بسته به نیاز شما وجود گرافیت و یا خاک رس در فرمولاسیون محصول میتواند معرف گریس پایه مس مرغوب باشد.
مهمترین پارامترهای فنی گریس مس عبارتند از:
خواص روانکاری عالی
هدایت الکتریکی عالی
محافظت در برابر خوردگی، چسبندگی و ترک خوردگی عناصر فلزی
محافظت در برابر سایش
مقاومت در برابر درجه حرارت شدید (از 30- درجه سانتیگراد تا حتی 1200 درجه سانتیگراد)
مقاومت در برابر شستشوی آب (از جمله آب نمک)
مقاومت در برابر مواد شیمیایی و شرایط آب و هوایی سخت
استحکام بسیار بالا
مهمترین پارامترهای فنی گریس
موارد کاربرد گریس پایه مس چیست؟
گریس مس به گونهای طراحی شده که در برابر حرارت مقاوم باشد و در شرایط دمایی شدید به خوبی عمل کند، به طوری که در دماهای بیش از 1000 درجه سانتیگراد ویژگی های آنتی-سیز عالی از خود نشان میدهد. به همین دلیل برای استفاده در مهره چرخ، فلنج، براکت / مجموعه اگزوز و فلنج انتخاب عالی به شمار میآید. خاصیت ضد چسبندگی گریس مس به ویژه در هنگام کار مونتاژ و جداسازی مفید است. همچنین گاهی اوقات برای از بین بردن صدای ترمز دیسکی نیز استفاده میشود.
صنعت خودروسازی نیاز ویژهای به استفاده از گریس پایه مس در مراحل مختلف دارد:
مونتاژ اگزوز (دمای بالا)
قطعات ترمز (درجه حرارت بالا)
اتصالات پیچی (که در معرض دمای بالا قرار دارند)
شمع خودرو
قطب باتری
در حالی که گریس مس به طور کلی برای اکثر فلزات ایمن است، اما بهتر است قبل از اعمال آن بر روی فلزاتی که کمتر متداول هستند به توصیههای سازنده مراجعه کنید یا پیش از استفاده در مقیاس بزرگ، یک آزمایش کوچک انجام دهید. با این حال استفاده از این گریس در فولاد ضدزنگ توصیه نمیشود، زیرا افزودن مس میتواند باعث افزایش احتمال خوردگی گالوانیکی شود. همچنین توصیه میشود گریس مس را روی آلومینیوم استفاده نکنید، زیرا خوردگی را تسریع کرده و به طور بالقوه باعث آسیب به سطح آلومینیوم میشود.
توجه به این نکته حائز اهمیت است که گریس مس عمدتاً برای جلوگیری از گیر کردن، خوردگی و داغ شدن در اتصالات فلزی تحت فشار بالا استفاده میشود نه به عنوان روانکننده همه منظوره. بنابراین همیشه دستورالعملهای سازنده را دنبال کنید.
به چه شکلی می توان این گریس را خریداری کرد؟
گریس مس اغلب به صورت خمیری و آئروسل در بازار موجود است ( آئروسل به سوسپانسیون ذرات جامد یا قطرههای مایع در گاز گفته میشود که هواپخش معادل فارسی آن است). گریس خمیری را میتوان دقیقا در جایی که مورد نیاز است، بدون خطر آلودگی عناصر همسایه اعمال کرد. از طرف دیگر، گریس مسی آئروسل شده چند منظورهتر و استفاده از آن کمی آسانتر از فرمهای دیگر است.
ویژگی گریس پایه مس مرغوب چیست؟
توجه به ویژگیهای ظاهری این گریس میتواند شما را در انتخاب محصولی با کیفیت استاندارد یاری دهد. برخی از مهمترین ویژگیهای ظاهری گریس پایه مس عبارت است از:
رنگ: گریس پایه مس معمولاً به دلیل وجود ذرات مس دارای رنگ مسی یا قهوه ای مایل به قرمز است. تناژ رنگ ممکن است بسته به مقدار و اندازه ذرات مس و همچنین نوع و رنگ گریس پایه متفاوت باشد.
بافت: این گریس معمولا دارای بافتی است که به آن اجازه میدهد به راحتی روی سطوح فلزی پخش شود. بافت ممکن است به قوام یا سختی گریس پایه نیز بستگی داشته باشد که توسط مقیاس NLGI (موسسه ملی گریس روان کننده) اندازهگیری میشود. گریس پایه مس معمولاً بر اساس این مقیاس بین 1 تا 3 طبقهبندی می شود، به این معنی که میتواند بافتی بسیار نرم، نرم یا با سختی متوسط داشته باشد.
منظور از NLGI و نمره گریس چیست؟
بیشتر بخوانید
مقاله “منظور از NLGI و نمره گریس چیست؟” شما را در درک بهتر این طبقهبندی یاری میکند.
در هنگام استفاده از گریس، اصطلاح NLGI و نمره گریس را شنیدهاید؟ معنی این واژه را میدانید؟ وقتی نوبت به انتخاب روانکار مناسب برای ماشینآلات شما میرسد، درک استانداردهای صنعت بسیار مهم است.
درخشش: این گریس معمولاً به دلیل انعکاس نور در ذرات مس دارای براقیت خاصی است. البته این درخشندگی ممکن است تحت تأثیر نوع و کیفیت گریس پایه و همچنین وجود سایر مواد افزودنی یا آلایندهها تحت تاثیر قرار گیرد.
بلوم: این گریس ممکن است پدیدهای به نام بلوم را نشان دهد. این پدیده به ظاهر شدن یک لایه نازک روی سطح گریس پس از قرار گرفتن در معرض هوا یا رطوبت اشاره دارد. بلوم ممکن است رنگ، بافت یا درخشندگی گریس را تغییر دهد. همچنین ممکن است نشاندهنده اکسید شدن یا تخریب گریس باشد.